Cuộc sống thiếu điện và nược tại xóm miền Tây ở Sài Gòn

Nhiều năm nay, xóm của dân ngụ cư từ miền Tây lên Sài Gòn làm rẫy vẫn sống trong những căn chòi, chịu cảnh không điện, không nước sạch.

Tết ở xóm miền Tây giữa Sài Gòn

Nằm sâu trong đồng lau sậy bên đường Nguyễn Văn Linh (xã Phong Phú, huyện Bình Chánh, TP HCM) là một khu đất rộng. Nơi đây, hơn chục năm nay là xóm ngụ cư của những người dân từ miền Tây lên Sài Gòn mưu sinh.

"Hơn chục năm trước, chỉ có một vài người dân lên đây, thấy đất trống nên tôi dựng chòi trồng rau quả. Dần dà, ở đây giờ có khoảng 20 hộ cùng nhau cuốc đất làm rẫy, chứ ở quê hầu như ai cũng không có ruộng đất, thuê gì mần nấy", bà Nguyễn Thị Ba (74 tuổi, quê Cần Thơ) cho hay.

Khu vực này vốn là đất của doanh nghiệp nhưng chưa đầu tư, chủ đất cho cư dân ở đây khai phá để không bị hoang hóa. Hàng ngày, những lô đất mới tiếp tục được làm cỏ, cày xới, đào luống... để trồng dưa leo, bí xanh, bầu, khổ qua...

Bà Võ Thị Mai (51 tuổi, quê Cần Thơ) là một trong những người lên đây làm rẫy từ khá sớm. Hiện, bà thuê một mẫu đất để trồng trọt. "Ở đây ai cũng trồng xen kẽ rau quả, trung bình cứ hơn hai tháng thu hoạch một loại rau rồi bán ngay cho chợ đầu mối Bình Điền. Công việc quần quật từ sáng đến tối", bà nói.

Để có nguồn nước sạch, nhiều hộ phải quây bạt làm bể cạn. Nước được bơm lên từ ao ở cách đó không xa hoặc hứng nước mưa. Nguồn nước này chủ yếu dùng tắm rửa, giặt giũ trong khi ăn uống thì họ phải mua nước bình.

Hai vợ chồng anh Đỗ Văn Giữ (34 tuổi), chị Phan Thị Khen (23 tuổi) vừa rời quê Cần Thơ lên đây. Do chưa có đất làm rẫy nên hai người đi làm thuê cho hộ khác, với mức thù lao khoảng 300.000 đồng một ngày. Buổi chiều muộn, cả hai ra bờ ao tắm.

"Hồi mới tắm thì hơi ngứa nhưng riết thì quen à. Dân đây ai chẳng tắm nước ao tù, chứ làm gì có nước máy để sử dụng đâu", chị Khen nói.

Không điện, cả xóm miền Tây chìm trong bóng tối khi màn đêm buông xuống. Trong chòi của mình, anh Nguyễn Văn Thức dùng đèn pin để chiếu sáng khi sửa xe.

Nguồn điện của cư dân xóm miền Tây đến từ những bình ắc quy. "Mỗi khi sạc phải đi hơn chục cây số với giá 35.000 đồng cho một lần mà chỉ xài chưa được tuần là hết điện", anh Thức cho biết.

Bữa ăn đạm bạc trong ánh đèn lay lắt của gia đình ông Nguyễn Văn Trí (50 tuổi, quê Hậu Giang). Hai vợ chồng ông đều không có ruộng đất, dắt díu nhau lên Sài Gòn bươn chải. Người con trai lớn mới lập gia đình cũng mang cả vợ con lên thành phố trồng rau trái với cha mẹ.

Những đứa trẻ được học lớp học tình thương ở quận 8. Ngày đi học, trưa về trông nhà hoặc phụ cha mẹ bón phân hái rau, đến tối nhiều em mới cặm cùi học bài trong ánh đèn khi tỏ khi mờ.

Nếu không học bài, bọn trẻ cũng chỉ biết làm bạn với điện thoại hay tha thẩn chơi trong xóm rồi đi ngủ sớm.

Buổi tối, như nhiều gia đình khác, cả nhà bảy người của ông Trần Văn Nghĩa (41 tuổi, quê Kiên Giang) chỉ quanh quẩn trong nhà. "Mang tiếng lên thành phố mà cả ngày cứ cắm mặt ở đây làm rẫy chứ có biết Sài Gòn hiện đại như thế nào đâu. Cũng muốn một lần lên trung tâm thành phố chơi mà không dám đi, sợ lạc đường lắm. Thôi thì ngồi tí rồi ngủ sớm, sáng mai lại lo trồng trọt, hy vọng Tết này có đủ tiền về quê", anh Nghĩa cười.

Lớp học bốn thầy trò ở rẻo cao

Bốn thầy trò hàng ngày miệt mài luyện chữ tại điểm trường heo hút cả năm không bóng người qua lại.

Huổi Lụ 2 là điểm trường xa nhất của Trường Tiểu học bán trú Pá Mỳ (Mường Nhé, Điện Biên). Cả xã có 11 điểm trường thì Huổi Lụ 2 cách trung tâm 22 km, đường xá đi lại khó khăn, chỉ có thể men theo đường mòn bên núi, bơi, lội qua suối. Các thầy cô thường luân phiên lên cắm bản, ăn ở và sinh hoạt như người dân bản địa để gieo chữ.

Điểm trường Huổi Lụ 2 chỉ có một học sinh lớp 1 và hai học sinh lớp 2. Học sinh từ lớp 3 sẽ chuyển xuống trường trung tâm học. Trong lớp có hai chiếc bảng, một chiếc dành cho lớp 1 và một chiếc dành cho lớp 2. Nhiều khi, để học sinh không bị phân tâm, thầy phải cho ngồi cùng hướng, trong khi chỉ dạy cho học sinh lớp 2 thì em lớp 1 phải tự học.

"Điểm trường hẻo lánh cách xa bản, nằm bên kia suối, ngày thường các em tự đi bộ đến trường. Những ngày mưa to, hoặc mưa lũ, các thầy phải chèo bè qua sông đón học sinh đến lớp rồi lại đưa về", thầy Bùi Văn Thuận (37 tuổi, quê Thanh Hóa) có hơn 10 năm giảng dạy tại Pá Mỳ cho biết.

Dù nhỏ tuổi, đến mùa làm nương các em vẫn nghỉ ở nhà trông em, hoặc mải chơi không lên lớp thì thầy cô lại phải đến vận động. "Các thầy cô phải biết tiếng dân tộc thì mới hiệu quả trong giảng dạy. Ngày mới vào dạy tại điểm trường, chưa biết tiếng của đồng bào, thầy rất khó tiếp cận để vận động phụ huynh cho trẻ đến lớp", thầy Thuận vui vẻ nói.

Học sinh 100% là người dân tộc, nói tiếng Kinh bập bẹ, việc tập trung cho trẻ rất khó. Khi giảng dạy, thầy cần rất kiên trì, phải sử dụng ngôn ngữ chân tay.

Những buổi học vã mồ hôi của thầy và trò. Thầy Thuận chia sẻ, hơn 10 năm cắm bản, có nhiều lúc khó khăn khiến nản lòng. Nhưng nhìn đám học trò hồn nhiên lại không dứt được, cứ vậy thành quen.

Tẩn Duần Yên (lớp 2), Tràn Thị Hương (lớp 2), Tẩn Mùi Khé (lớp 1) từ trái sang. Những học sinh này là động lực níu giữ chân thầy giáo ở nơi heo hút gió của vùng cao Tây Bắc.

Áp thấp nhiệt đới tan, lũ miền Trung lên nhanh

Hoàn lưu áp thấp nhiệt đới cùng không khí lạnh mạnh gây mưa to từ Thừa Thiên Huế đến Phú Yên, lũ sẽ lên xấp xỉ báo động 3.

Chiều 19/11, sau khi đi vào Ninh Thuận - Bình Thuận gây mưa to, gió mạnh cấp 6, áp thấp nhiệt đới suy yếu từ bão Kigori tiếp tục yếu đi và tan dần.

Các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Bình Thuận đã có mưa rất to, với lượng 50-70 mm. Một số nơi mưa lớn hơn, như: An Nhơn (Bình Định) 100 mm, Quy Nhơn (Bình Định) 110 mm, Tuy Hòa (Phú Yên) 80 mm…

Trong khi đó, không khí lạnh đã tràn đến Trung Trung Bộ gây mưa rất to cho Thừa Thiên Huế và Quảng Nam. Tại Thừa Thiên Huế, trong ba giờ tối 19/11, lượng mưa ở Tà Lương lên tới 163 mm, Bạch Mã 91 mm.

Khu vực trũng thấp như TP Huế có thể bị ngập do mưa lớn. Ảnh minh họa: Võ Thạnh.

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn trung ương cho biết, do hoàn lưu áp thấp nhiệt đới kết hợp không khí lạnh, từ đêm 19/11 vùng mưa mở rộng đến Bắc Trung Bộ. Lũ các sông từ Thừa Thiên Huế đến bắc Phú Yên, Gia Lai, Kon Tum sẽ lên. 

Sớm mai, lũ sông Kôn ở Bình Định, sông Kỳ Lộ ở Phú Yên sẽ đạt đỉnh với mức báo động 2-3. Lũ các sông từ Thừa Thiên Huế đến Quảng Ngãi, Kon Tum, Gia Lai tiếp tục lên.

Đến khoảng 7h ngày 20/11, mực nước sông Bồ (Thừa Thiên Huế), Trà Khúc (Quảng Ngãi) gần báo động 3; sông Kôn, Kỳ Lộ xuống còn trên báo động 2.

Lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi, ngập úng cục bộ ở vùng trũng thấp có thể xảy ra tại các tỉnh Thừa Thiên Huế đến Phú Yên và khu vực Tây Nguyên.

"Hiện Trung Bộ, Tây Nguyên có nhiều hồ chứa xung yếu, nhiều hồ đầy nước, nguy cơ cao mất an toàn đối với các hồ này", cơ quan khí tượng cảnh báo.

Biệt thự 3.000m2 trung tâm Hà Nội của nhà tư sản Trịnh Văn Bô

Căn biệt thự được xây dựng thời Pháp thuộc đã phủ màu rêu, mang vẻ tĩnh lặng hiếm thấy giữa trung tâm thủ đô.

Căn biệt thự 34 Hoàng Diệu (nay thuộc quận Ba Đình) được vợ chồng một người Pháp xây dựng từ những năm 1930. Đến năm 1942, nhà tư sản Trịnh Văn Bô đã mua lại với giá gần 300.000 đồng tiền Đông Dương. Vợ chồng cụ Trịnh Văn Bô và Hoàng Thị Minh Hồ có 7 người con. Hiện tại, chỉ gia đình con cả Trịnh Kiến Quốc và con thứ Trịnh Cần Chính cùng sống tại căn biệt thự.

Ngay cổng vào là dãy nhà được xây dựng thêm dành cho những cận vệ của lãnh đạo cách mạng trong những ngày kháng chiến.

Tường nhà cổ kính, nhiều chỗ đã phủ màu rêu.

"Khi xưa gia đình tôi buôn bán, kinh tế cũng thuộc vào loại nhất nhì ở đất Hà Nội. Bố mẹ tôi sau mỗi ngày làm việc căng thẳng muốn tìm nơi yên ắng để nghỉ ngơi. Căn nhà số 48 Hàng Ngang tuy cũng rất rộng rãi nhưng lại đông dân cư, khá ồn ào. Biết tin cặp vợ chồng người Pháp muốn bán căn nhà số 34 Hoàng Diệu, bố mẹ thấy rất phù hợp nên đã mua lại", ông Trịnh Kiến Quốc kể lại.

"Bố mẹ tôi kể mua ngôi nhà với giá gần 300.000 đồng tiền Đông Dương. Khi đó tiền Đông Dương còn có giá hơn cả đồng đô la", ông Quốc nói.

Khu vườn rộng với nhiều loại cây, trong đó có những cây ngót một thế kỷ. Nằm giữa trung tâm thủ đô, căn biệt thự có một không gian tĩnh lặng và trong lành hiếm thấy.

Sàn nhà, tay vịn cầu thang và nhiều đồ nội thất được làm từ gỗ tốt, càng dùng càng bóng.

Tầng hai có diện tích lớn nhất, là tâm điểm ngôi nhà, được dùng để tiếp đãi khách và là nơi sinh hoạt chính của cả gia đình. Tầng ba để cho các con cháu ngủ nghỉ. 

Bố mẹ đều đã mất, giờ đây nguyện vọng của ông Trịnh Kiến Quốc là bảo tồn ngôi biệt thự để cất giữ những kỷ niệm của gia đình.

Chiếc giường Chủ tịch Hồ Chí Minh từng ngủ khi hoạt động cách mạng tại Hà Nội.

Tầng một là nơi cho gia nhân ở hoặc để chống ẩm thấp.

Ban công tầng 2 nhìn ra đường Hoàng Diệu và Hoàng Thành Thăng Long.

Mùa thu năm 1945, hưởng ứng Tuần lễ vàng, gia đình cụ Trịnh Văn Bô đã ủng hộ 5.147 lượng vàng, tương đương 2 triệu đồng Đông Dương cho Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Ông Trịnh Văn Bô mất năm 1988, thọ 74 tuổi. Cách đây hai tuần ngày (5/11), vợ ông, bà Hoàng Thị Minh Hồ mất, thọ 104 tuổi.

Bão kết hợp không khí lạnh gây mưa kéo dài ở miền Trung

Bão kết hợp với không khí lạnh gây mưa từ đêm 18 đến ngày 26/11. Hiện còn gần 700 tàu chưa liên lạc được để cảnh báo ứng phó.

Sáng 18/11, Ban chỉ đạo trung ương về phòng chống thiên tai họp về công tác ứng phó với bão số 14, tên quốc tế là Kirogi.

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn trung ương, 10h hôm nay tâm bão cách bờ biển Khánh Hòa - Ninh Thuận - Bình Thuận khoảng 510 km, sức gió tối đa 75 km/h, cấp 8, giật tăng 3 cấp. Vùng gió mạnh trên cấp 6, gió giật mạnh trên cấp 9 có bán kính 150 km về phía bắc, 100 km về phía nam tính từ tâm bão.

Di chuyển hướng tây, tốc độ 20-25 km/h, đến 10h sáng mai tâm bão ngay bờ biển các tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, sức gió tối đa 90 km/h, cấp 9, giật cấp 12. Bão đi sâu vào đất liền các tỉnh Nam Trung Bộ và suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới.

Bão gây mưa từ Quảng Ngãi đến Bình Thuận, trọng tâm là Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận (từ đêm 18 đến 20/11). Mưa do kết hợp với không khí lạnh mở rộng ra Trung Trung Bộ và Bắc Trung Bộ kéo dài đến 26/11.

Dự báo đường đi của bão. Ảnh: NCHMF

Theo Bộ tư lệnh Bộ đội biên phòng, đến sáng 18/11, Biên phòng đã phối hợp với các tỉnh thành từ Quảng Bình đến Kiên Giang hướng dẫn cho 54.600 tàu với 251.790 lao động biết hướng đi của bão để thoát khỏi vùng nguy hiểm. Hiện theo Biên phòng Cà Mau, còn 698 tàu với 4.540 lao động chưa liên lạc được.

Ông Hoàng Văn Thắng, Thứ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhận định, bão di chuyển rất nhanh với vùng ảnh hưởng lớn (bán kính 200 km). Hiện nay việc khắc phục cơn bão số 12 Damrey mới thực hiện được các phần cơ bản. Công tác trục vớt tàu bè, phương tiện vẫn đang triển khai. Nhiều hồ chứa nước bị tổn thương sau bão và cơ bản đầy nước.

"Cơn bão này đi vào vùng ít xảy ra bão lớn nên kỹ năng ứng phó yếu hơn các vùng khác. Bão Damrey vừa qua là một bài học", ông Thắng nhấn mạnh và đề nghị các bộ phải chỉ đạo theo ngành dọc nhằm đưa ra các biện pháp ứng phó kịp thời trước diễn biến phức tạp của bão.

Ông Hoàng Văn Thắng tại cuộc họp. Ảnh: Quang Chiến.

Ban chỉ đạo yêu cầu các tỉnh thành từ Đà Nẵng đến Kiên Giang theo dõi chặt chẽ tàu thuyền trên biển và nơi neo đậu, hướng dẫn kịp thời cho chủ phương tiện để tổ chức phòng chống. Các địa phương chủ động cấm biển. Hiện tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cấm biển 15h ngày 17/11; Bình Thuận cấm biển từ 9h hôm nay. 

Các địa phương kiểm tra việc sơ tán dân ra khỏi khu vực nguy hiểm, không để người dân nào trên các tàu thuyền, lồng bè, chòi canh, khu nuôi trồng thủy sản khi bão đổ bộ; hướng dẫn chằng chống nhà cửa, kho tàng, cơ sở dịch vụ du lịch đảm bảo an toàn, chủ động tiêu nước đệm hạn chế ngập úng.